To obraz Méridy, który obiegł cały świat: dwukondygnacyjna fasada sceny z marmurowymi kolumnami i posągami między nimi, stojąca od dwudziestu wieków. A najdziwniejsze nie jest to, że przetrwała, tylko to, że wciąż jest w użyciu: od 1933 roku co lato odbywa się tu festiwal teatru klasycznego, więc te kamienie wciąż słuchają Sofoklesa jak pierwszego dnia.
Teatr prawie tak stary jak miasto
Emerita Augusta została założona w 25 roku p.n.e., żeby osiedlić weteranów – emeritów – z dwóch legionów zwolnionych ze służby po wojnach kantabryjskich. Zaledwie dziesięć lat później, około 16 lub 15 roku p.n.e., miała już teatr: kazał go zbudować Marek Agryppa, zaufany człowiek i zięć Augusta.
To tempo nie jest drobnym szczegółem. Rzym nie zakładał miast, żeby dopiero potem je wyposażać: wyposażał je od samego początku, bo budowle publiczne były narzędziem, za pomocą którego świeżo przyłączone ludy uczyły się żyć po rzymsku. Teatr był w równym stopniu propagandą, co rozrywką.
Mieścił około sześciu tysięcy osób, które siedziały według pozycji społecznej: notable na dole, przy orchestrze, a lud na górze. Widownia wykorzystuje naturalne zbocze wzgórza, co jest rozwiązaniem greckim i najtańszym: wkopać się w stok, zamiast wznosić całą konstrukcję od podstaw.
Las Siete Sillas i ponowne odkrycie
Fasada, którą widzisz dziś, nie jest dziełem Agryppy, tylko późniejszą przebudową z czasów Trajana, znacznie bardziej monumentalną, z dwoma porządkami marmurowych kolumn i niszami na rzeźby. To ta późna, cesarska wersja rozsławiła budowlę.
Przez wieki teatr był zasypany niemal po szczyt widowni. Wystawało tylko kilka murów, które w Méridzie nazywano Las Siete Sillas, „Siedem Krzeseł”, bo według tradycji siedziało tam siedmiu mauretańskich królów, dzieląc między siebie miasto. Nikt nie podejrzewał, co kryje się pod spodem.
Wykopaliska ruszyły w 1910 roku i odsłoniły cały zespół. To odkrycie zmieniło Méridę: stało się punktem wyjścia systematycznej archeologii miejskiej, która trwa do dziś i uczyniła z miasta największy zachowany zespół rzymski w Hiszpanii.
A od 1933 roku teatr znów działa jako teatr. Letni festiwal jest najstarszym tego rodzaju w Hiszpanii i wypełnia oryginalną widownię grecką tragedią i łacińską komedią, w tym samym miejscu i przy tej samej akustyce, dla której go zaprojektowano.
Nie do przegapienia
Zbudować go kazał zięć Augusta
Marek Agryppa, około 16-15 p.n.e., zaledwie dziesięć lat po założeniu miasta.
Fasada jest późniejsza
Monumentalna, dwukondygnacyjna wersja to przebudowa z czasów Trajana, nie oryginał.
Las Siete Sillas
Był zasypany do 1910 roku. Wystające mury przypisywano siedmiu mauretańskim królom, którzy dzielili między siebie miasto.
W użyciu od 1933 roku
Najstarszy festiwal teatru klasycznego w Hiszpanii co lato wypełnia oryginalną widownię.
Jak to wpleść w zwiedzanie Méridy
Teatr dzieli teren z przylegającym do niego amfiteatrem, a wspólny bilet obejmuje oba. To główny punkt zwiedzania miasta i warto poświęcić im razem co najmniej półtorej godziny.
Dokładnie naprzeciwko jest Museo Nacional de Arte Romano, a taka kolejność – najpierw budowle, potem muzeum – sprawdza się lepiej niż odwrotna: oryginalne rzeźby z fasady sceny są właśnie tam, więc najpierw widzisz kopie na swoim miejscu, a potem prawdziwe dzieła.
Do fotografowania fasady najlepsze jest światło późnym popołudniem, bo pada na nią od frontu i wydobywa barwę marmuru. A jeśli podróżujesz w lipcu lub sierpniu, sprawdź program festiwalu: spektakl obejrzany tutaj nie przypomina niczego innego.
Najczęstsze pytania
Czy te posągi między kolumnami są prawdziwe?
Nie, to kopie. Oryginalne rzeźby, z postaciami bogów i rodziny cesarskiej, są bezpieczne w Museo Nacional de Arte Romano. Tutaj ustawiono repliki, żeby fasada wyglądała jak wtedy, bez narażania antycznych dzieł.
