Twarz kobiety w czerwieni i czerni, wysoka na kilka pięter, o fakturze starego plakatu i eleganckiej propagandy. Podpisał ją Shepard Fairey, lepiej znany jako Obey, autor niebiesko-czerwonego portretu Obamy z napisem HOPE pod spodem, który stał się nieoficjalną ikoną kampanii z 2008 roku. Tutaj zostawił ten sam język: niewiele kolorów, dużo siły, coś pomiędzy radzieckim plakatem z lat dwudziestych a rockiem.
Jak artysta tej klasy trafił na ścianę szczytową w Maladze
W 2013 roku dzielnica wymyśliła festiwal o nazwie MAUS – to skrót hiszpańskiej nazwy, która znaczy „Sztuka Uliczna Malaga Soho” – i sprowadziła do malowania artystów zagranicznych i miejscowych. Cel był bardzo konkretny: ściany szczytowe. Te ślepe ściany bez okien, które odsłaniają się, gdy wyburza się sąsiedni budynek, i które są najbrzydszą rzeczą w każdej podupadłej dzielnicy.
Zakład polegał na tym, by największą wadę Soho zamienić w jego główny magnes, i zadziałało lepiej, niż przewidywano. Dziś są ludzie, którzy przejeżdżają przez całe miasto specjalnie po to, żeby zrobić sobie zdjęcie przed tymi murami, a trasa murali stała się jednym z powodów, by zajrzeć do tej dzielnicy.
Obok muralu Obeya rozsiane są prace innych nazwisk z międzynarodowego obiegu, wśród nich brytyjskiego artysty D*Face, z dziełami podobnej skali kilka ulic dalej. Obejrzenie ich jedno po drugim, podczas trzech kwadransów spaceru, to sposób, by zrozumieć całą operację.
Na co patrzeć na ścianie
Styl Faireya rozpoznaje się od razu po jego oszczędności: dwie lub trzy płaskie farby, prawie zawsze czerwień, czerń i krem, oraz rysunek o twardych konturach odziedziczony po sztuce plakatu. Nie ma przejść tonalnych ani bryły; cały efekt osiąga się sylwetką i kontrastem, dokładnie jak w plakacie politycznym.
Przyjrzyj się ornamentom wokół postaci. Fairey zawsze buduje dekoracyjne obramienia w duchu art déco, z niemal kwiatowymi motywami, które otaczają twarz – to zabieg, który łagodzi przekaz, a jednocześnie czyni go bardziej uroczystym. To propaganda przebrana za dekorację i właśnie ta dwuznaczność jest jego tematem.
Resztę robi rozmiar. Na kilkupiętrowej ścianie szczytowej rysunek pomyślany na naklejkę albo uliczny plakat zmienia naturę: zmusza, żeby się cofnąć, przejść przez chodnik, spojrzeć w górę. Znajdź punkt na przeciwległym rogu, bo stamtąd widać go w całości bez zniekształceń.
Nie do przegapienia
Autor plakatu HOPE
Shepard Fairey podpisał portret Obamy z 2008 roku. Ta ściana używa tego samego słownika graficznego.
Narodził się z festiwalu
MAUS w 2013 roku sprowadził zagranicznych artystów, żeby malowali ściany szczytowe dzielnicy. To była przemyślana operacja.
Tylko dwie lub trzy farby
Czerwień, czerń i krem, twarde kontury, bez przejść tonalnych. Cały efekt tkwi w sylwetce i kontraście.
Obramienia w stylu art déco
Dekoracyjne ramy wokół twarzy to jego podpis: propaganda przebrana za ornament.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Malagi
Jest w Soho, prostokącie między aleją Alameda Principal a korytem rzeki Guadalmedina, dziesięć minut pieszo od centrum. Najrozsądniej zacząć od CAC, które leży na skraju dzielnicy, i iść w górę w stronę Alamedy, oglądając ściany szczytowe.
Trasa jest krótka i płaska, a po drodze mijasz Teatro del Soho. To dzielnica w trakcie przemiany, z wciąż zaniedbanymi odcinkami między dobrymi pracami: to też część tego, po co się tu przychodzi.
Światło liczy się bardziej niż zwykle. Murale są na wysokich ścianach i w południe wiele z nich jest pod światło albo w połowie w cieniu; w połowie przedpołudnia lub w połowie popołudnia fotografuje się je znacznie lepiej.
Najczęstsze pytania
Dlaczego podpisuje się jako „Obey”?
To historia jak najbardziej uliczna. W 1989 roku, jeszcze jako student, Fairey zaczął wszędzie naklejać naklejkę z twarzą zapaśnika André the Giant i hasłem „Andre the Giant Has a Posse”. Rozrosło się to aż do „Obey”, „słuchaj się”, słowa wziętego z kultowego filmu „Oni żyją” Johna Carpentera, w którym ukryte plakaty kazały słuchać się i konsumować. Z chuligańskiego wybryku z naklejkami wyrósł jeden z najbardziej rozpoznawalnych podpisów na świecie.
Czy plakat z Obamą przysporzył mu kłopotów?
Sporo, prawdę mówiąc. Okazuje się, że Fairey nie narysował tego obrazu od zera: oparł go na fotografii agencji Associated Press. Kiedy plakat stał się sławny na całym świecie, agencja zażądała praw i skończyło się na wieloletnim procesie, który on w końcu zamknął ugodą. Ciekawe, prawda? Najbardziej ikoniczny obraz politycznej nadziei ostatnich lat narodził się w porządnej sądowej awanturze.
