To jeden z klejnotów europejskiego romanizmu i kryje Panteon Królów, niewielkie sklepione pomieszczenie pokryte praktycznie nietkniętymi freskami z XII wieku, nazywane Kaplicą Sykstyńską romanizmu. To, że te malowidła przetrwały do dziś bez przemalowań i bez odpadania tynku, jest po prostu niezwykłe.
Ciało przywiezione z Sewilli
Ferdynand I i jego żona, królowa Sancha, wznieśli świątynię w XI wieku na miejscu wcześniejszej i zrobili to z bardzo konkretnego powodu: żeby przechowywać szczątki św. Izydora z Sewilli, wielkiego uczonego wizygockiej Hiszpanii, które w 1063 roku przywieziono z muzułmańskiej Sewilli.
Był to ogromny sukces prestiżowy. W XI wieku posiadanie relikwii świętego tej rangi umieszczało miasto na religijnej i politycznej mapie Półwyspu Iberyjskiego, przyciągało pielgrzymów i darowizny oraz legitymizowało monarchię, która ich strzegła. Na powitanie ciała wyszło całe miasto.
Budynek zachował dwa wspaniałe portale, Portal Baranka i Portal Przebaczenia. Ten drugi ma rzadką osobliwość: był jedną z nielicznych bram na świecie, przez które pielgrzym mógł uzyskać odpust jubileuszowy, nie docierając do Santiago, co czyniło León obowiązkowym etapem na Camino Francés, francuskiej odnodze Drogi św. Jakuba.
Panteon Królów
To trzeba zobaczyć. Niskie pomieszczenie o grubych kolumnach i kapitelach figuralnych, ze sklepieniami całkowicie pokrytymi malowidłami ściennymi z XII wieku: kalendarz rolniczy miesiąc po miesiącu, zwiastowanie pasterzom, rzeź niewiniątek, Pantokrator. Kolory wciąż są intensywne.
Kalendarz rolniczy jest najczęściej omawianym fragmentem, bo to malarstwo świeckie w królewskiej przestrzeni grobowej: każdy miesiąc ze swoją pracą – przycinanie, żniwa, świniobicie – kronika chłopskiego życia w XII wieku, której żadna spisana kronika nie zachowuje z taką szczegółowością.
Malowidła przetrwały częściowo dzięki szczęściu, a częściowo dzięki odosobnieniu pomieszczenia, bez dużych okien i bez gwałtownych zmian przeznaczenia. W kraju, w którym niemal całe romańskie malarstwo ścienne przepadło albo zostało zdjęte ze ścian i wywiezione do muzeów, oglądanie kompletnego zespołu na swoim miejscu to coś wyjątkowego.
Zwiedzanie dopełniają Komnata doñi Sanchy, Szkatuła z kości słoniowej i słynny Kielich doñi Urraki, agatowa czara oprawiona w złoto i kamienie szlachetne, którą książka sprzed kilku lat utożsamiła ze Świętym Graalem – bardzo sporna teoria, która w swoim czasie wypełniła kolegiatę zwiedzającymi.
Nie do przegapienia
Kaplica Sykstyńska romanizmu
Panteon Królów, ze sklepieniami pokrytymi nietkniętymi freskami z XII wieku, na swoim miejscu.
Kalendarz rolniczy
Każdy miesiąc ze swoją pracą: przycinanie, żniwa, świniobicie. Kronika chłopskiego życia, jakiej żaden tekst nie zachował.
Relikwie św. Izydora
Przywiezione z muzułmańskiej Sewilli w 1063 roku. Sukces prestiżowy, który umieścił León na mapie.
Portal Przebaczenia
Jedna z nielicznych bram na świecie, przez które pielgrzym uzyskiwał odpust jubileuszowy, nie docierając do Santiago.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie León
Jest pięć minut od katedry i to dwa obowiązkowe punkty zwiedzania miasta. Zobaczenie obu tego samego dnia ma dodatkową wartość: masywny i ciemny romanizm wobec ażurowego i świetlistego gotyku, które dzieli półtora wieku i dwieście metrów ulicy.
Obok kolegiaty zachował się spory odcinek murów León z półkolistymi basztami, rzymskiego pochodzenia – miasto narodziło się jako obóz Legio VII – i wzmocnionymi w średniowieczu. Warto je obejść.
Za wstęp do muzeum z Panteonem płaci się osobno, a wstęp do kościoła jest wolny. Zarezerwuj godzinę i sprawdź godziny otwarcia: zwiedzanie Panteonu odbywa się czasem w turach, z ograniczoną liczbą osób ze względów konserwatorskich.
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że przechowuje się tu Święty Graal?
Tak twierdziło dwoje historyków w książce, która kilka lat temu obiegła świat: że Kielich doñi Urraki, przechowywany w San Isidoro, byłby w rzeczywistości samym Świętym Graalem, kielichem z Ostatniej Wieczerzy. Teoria jest bardzo sporna i wielu ekspertów podaje ją w wątpliwość, ale przez jakiś czas przyjeżdżało tylu ciekawskich, że trzeba było przenieść kielich do innej sali. Osądź to już ty.
A ten słynny kogut z San Isidoro?
Przez wieki kolegiatę wieńczył wiatrowskaz w kształcie koguta. Kiedy wreszcie zbadano go z bliska, okazał się przedmiotem bardzo starym i zagadkowym, z brązu i o wykonaniu, nad którymi eksperci łamią sobie głowy: niektórzy uważają, że jest starszy nawet od samego kościoła. Dziś oryginał przechowuje się w bezpiecznym miejscu, a na górze stoi kopia.
