Puerto Banús'un giriş göbeğinin üzerinde, yirmi metreyi aşan bronz ve bakırdan bir kütle. Adı La Victoria'dır (Zafer), ama burada kimse ona böyle demez: Marbellalılar için o, düpedüz “la estatua del ruso”, yani “Rus'un heykeli”dir. Arkasında da mahkemelerde biten bir hikâye var.
Pahalıya patlayan bir hediye
Onu, devasa anıtlarıyla ünlü Gürcü heykeltıraş Zurab Tsereteli imzaladı ve 1994'te, Jesús Gil'in belediye başkanlığının tam ortasında yerine kondu. Resmî versiyona göre Moskova belediye başkanının Marbella'ya bir hediyesiydi; bir servet değerinde biçilen bir dostluk jesti.
Sonradan gün yüzüne çıkan versiyon çok daha bulanıktır: o “hediye”, belediye kasasına hatırı sayılır bir miktara ve belediyeye ait iki arsaya mal oldu; iş mahkemelerde bitti, belge hırsızlığı da dahil.
Bu da yetmezmiş gibi, biri yerleştirilen heykelin satın alınanla aynı heykel bile olmadığından şüphelenmeye başladı, çünkü ölçüler tutmuyordu. O Marbella'da pek az kişiyi şaşırtan türden bir ayrıntıdır bu.
Heykeltıraş ve belediye başkanı
Tsereteli, eserlerinin ölçüsüzlüğüyle tanınır, daha doğrusu kötü bir şöhrete sahiptir. Moskova'da bir nehre hâkim olan, doksan metreyi aşan devasa Büyük Petro heykeli onundur; kendi şehrinde halkın yarısı ondan nefret eder. Bir de birkaç ABD şehrinin reddettiği devasa bir Kolomb figürü.
Jesús Gil, kendi partisiyle 1991'den 2002'ye kadar Marbella belediye başkanıydı ve aynı zamanda Atlético de Madrid'in başkanıydı. Belediyeyi kimilerinin bayıldığı, kimilerinin ise katlanılmaz bulduğu bir pervasızlıkla yönetti ve sonunda davalarla kuşatıldı.
O yönetim tarzı —belediyeyi kendi mülküymüş gibi paylaştırmak— Gil'den sonra da sürdü ve 2006'da, İspanya tarihinin en büyük imar yolsuzluğu davalarından biri olan Malaya Operasyonu ile tamamen patlak verdi. Öyle ağırdı ki Hükümet belediye meclisini feshetti.
Marbellalılar heykele alay ile sevginin karışımı bir gözle bakar. Devasa, ölçüsüz ve biraz yersizdir; tam da bu yüzden buraya çok iyi uyar: her zaman büyük oynamış ve bütün gerçeği her zaman anlatmamış bir yere.
Kaçırılmayacaklar
“Rus'un heykeli”
Adı La Victoria'dır, ama kimse ona böyle demez. 1994'te Gürcü Zurab Tsereteli imzaladı.
Hediye mahkemelerde bitti
Belediye kasasına paraya ve iki arsaya mal oldu, belge hırsızlığı da dahil.
Ölçüler bile tutmuyordu
Yerleştirilen heykelin satın alınan olmadığından bile şüphelenildi.
Tsereteli devler yapar
Moskova'daki neredeyse yüz metrelik Büyük Petro onundur; şehrin yarısı ondan nefret eder.
Marbella gezine nasıl uyar
Puerto Banús'un giriş göbeğindedir, yani arabayla da otobüsle de gelirken onu ister istemez görürsün. Gözden kaçması imkânsızdır.
Bir durak olarak beş dakikadır: etrafında dolaşmak, birkaç noktadan bakmak ve devam etmek. İlgi çekiciliği sanatsal değil belgeseldir: bu şehrin belirli bir dönemini en iyi özetleyen anıttır.
Avenida del Mar'daki Dalí heykelleriyle birlikte doksanların Marbella'sının kamusal sanat bölümünü oluşturur. İkisini de görünce o işin ne olduğu oldukça iyi anlaşılır.
Sık sorulan sorular
Peki şu Jesús Gil kimdi?
Eşi benzeri olmayan, ancak bir kez görülen türden bir figür. Jesús Gil doksanlı yıllarda Marbella'nın belediye başkanıydı ve aynı zamanda Atlético de Madrid'in başkanıydı, yani gürültünün boyutunu bir düşün. Kasabayı sanki kendi malıymış gibi, kimilerinin bayıldığı, kimilerinin ise katlanamadığı bir pişkinlik ve kabadayılıkla yönetirdi. Söz verdi de söz verdi, avuç avuç dağıttı ve her şey, bu heykel gibi, skandallara ve mahkemelere bulanarak bitti. O dönemin saf Marbella'sı.
O Gürcü heykeltıraş tanınmış biri mi?
Hem de çok, daha doğrusu eserlerinin devasalığıyla acı biçimde ünlü. Moskova'da bir nehre hâkim olan, doksan metreden yüksek, kendi şehrinde halkın yarısının nefret ettiği o dev Büyük Petro heykeli Zurab Tsereteli'nindir. Amerika Birleşik Devletleri'nde birkaç şehrin aşırı büyük bulduğu için birbiri ardına reddettiği, sonunda Porto Riko'ya dikilen o kolosal Kolomb figürü de onundur. Böyle bir özgeçmişle, bize küçük bir şey yapması asıl tuhaf olurdu.
Peki bütün o yolsuzluk neyle sonuçlandı?
Bir heykelden çok daha büyük bir şeyle. Kasabayı bir çiftlik gibi paylaştırma yönetim tarzı Gil'den sonra da sürdü ve iki bin altıda, İspanya tarihinin en büyük imar yolsuzluğu davalarından biri olan “Operación Malaya”yla tamamen patladı. O kadar ağırdı ki Hükümet eşi görülmemiş bir şey yaptı: Marbella belediye meclisini bütünüyle feshetti. Bu dev kütlenin önünden geçerken, bunun kocaman bir buzdağının yalnızca görünen ucu olduğunu düşün.
