Αυτός ο τρούλος που λάμπει στον ήλιο σαν να ήταν από χρυσάφι είναι η υπογραφή του Κάδιξ σε κάθε φωτογραφία, και δεν είναι χρυσάφι: είναι κίτρινα εφυαλωμένα κεραμίδια. Ο Καθεδρικός του Τιμίου Σταυρού, ο Νέος Καθεδρικός, ξεκίνησε το 1722 και δεν τελείωσε παρά το 1838, εκατόν δεκαέξι χρόνια μέσα στα οποία άλλαξαν οι μόδες. Γι' αυτό γεννιέται μπαρόκ κάτω και καταλήγει νεοκλασικός πάνω, και μπορείς να διαβάσεις αυτή την αλλαγή σηκώνοντας το βλέμμα.
Ο καθεδρικός που πλήρωσε η Αμερική
Ο λόγος της ύπαρξής του είναι οικονομικός. Το 1717 ο Οίκος του Εμπορίου μεταφέρθηκε από τη Σεβίλλη στο Κάδιξ, και μαζί του το μονοπώλιο του εμπορίου με την Αμερική. Η πόλη έγινε το μεγάλο λιμάνι των Ινδιών και γέμισε χρήμα, και ένας καθεδρικός αντάξιος αυτού του πλούτου έγινε ζήτημα γοήτρου.
Τον χρηματοδότησαν σε μεγάλο βαθμό οι έμποροι των Ινδιών μέσω φόρων στα εμπορεύματα που έμπαιναν από το λιμάνι. Όταν το εμπόριο με την Αμερική παρήκμασε, μετά τις ανεξαρτησίες του 19ου αιώνα, οι εργασίες επιβραδύνθηκαν και χρειάστηκε να ολοκληρωθούν με λύσεις πιο μετριοπαθείς από τις προβλεπόμενες.
Αυτό το οικονομικό πήγαινε-έλα εξηγεί το μείγμα των ρυθμών. Ο Βισέντε Ασέρο ξεκίνησε το έργο το 1722 με ένα φιλόδοξο σχέδιο και κατέληξε να το εγκαταλείψει· μετά από αυτόν ήρθαν άλλοι αρχιμάστορες για πάνω από έναν αιώνα, και ο καθένας έχτισε στη γλώσσα της εποχής του. Το αποτέλεσμα είναι ένα κτίριο που αλλάζει καθώς ανεβαίνει το βλέμμα.
Η κρύπτη κάτω από τη στάθμη της θάλασσας
Κάτω από τον ναό υπάρχει μια κρύπτη σκαμμένη σχεδόν στο ύψος του νερού, με έναν πέτρινο θόλο τόσο καλά χαραγμένο που ένας ψίθυρος κολλητά στον τοίχο ταξιδεύει ως την άλλη άκρη και ακούγεται καθαρά. Οι ξεναγοί το δείχνουν επί τόπου και δεν αποτυγχάνει ποτέ: είναι ακουστικό φαινόμενο, όχι θρύλος.
Εκεί αναπαύονται δύο επιφανή τέκνα του Κάδιξ: ο συνθέτης Μανουέλ ντε Φάγια και ο συγγραφέας Χοσέ Μαρία Πεμάν. Η κρύπτη είναι κρύα, υγρή και απόλυτα λιτή, και η αντίθεση με το φωτεινό εσωτερικό από πάνω είναι μέρος της επίσκεψης.
Το άλλο που πρέπει να κάνεις είναι η ανάβαση στον Πύργο του Πονιέντε, τον πύργο του ρολογιού, που γίνεται από ράμπα αντί για σκάλα και γι' αυτό είναι πιο προσβάσιμη από το συνηθισμένο. Από ψηλά βλέπεις ολόκληρη την πόλη απλωμένη πάνω στο νερό, με τις ταράτσες, τους πύργους-παρατηρητήρια και τον Ατλαντικό να τα περιβάλλει όλα.
Μη χάσεις
Ο τρούλος δεν είναι από χρυσάφι
Είναι κίτρινα εφυαλωμένα κεραμίδια. Η θαλάσσια υγρασία είναι ο μεγάλος εχθρός του και επιβάλλει συνεχή αναστήλωση.
Εκατόν δεκαέξι χρόνια εργασιών
Γεννιέται μπαρόκ κάτω και καταλήγει νεοκλασικός πάνω. Η αλλαγή ρυθμού διαβάζεται σηκώνοντας το βλέμμα στην πρόσοψη.
Η κρύπτη που ψιθυρίζει
Σκαμμένη στο ύψος της θάλασσας, με έναν θόλο που μεταφέρει έναν ψίθυρο από τη μία άκρη στην άλλη. Εκεί είναι θαμμένος ο Μανουέλ ντε Φάγια.
Ο πύργος ανεβαίνει με ράμπα
Η ανάβαση στον Πύργο του Πονιέντε δεν έχει σκαλιά, και γι' αυτό είναι πολύ πιο προσβάσιμη από σχεδόν οποιοδήποτε καμπαναριό.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Κάδιξ
Βρίσκεται στην παλιά πόλη, ανάμεσα στη συνοικία του Πόπουλο και τη Λα Βίνια, δέκα λεπτά με τα πόδια από την Πλατεία της Ισπανίας και πέντε από το ρωμαϊκό θέατρο. Είναι το γεωγραφικό κέντρο όλης της παλιάς πόλης και το σημείο από το οποίο οργανώνεται κάθε διαδρομή.
Το εισιτήριο περιλαμβάνει την κρύπτη και συνήθως και τον πύργο, αν και καλό είναι να το ελέγξεις. Υπολόγισε μία ώρα ανάμεσα στο εσωτερικό, την κρύπτη και την ανάβαση, που δεν είναι κουραστική γιατί γίνεται από ράμπα.
Μια λεπτομέρεια που φαίνεται απέξω και λέει πολλά: την πέτρα την κατατρώει η αλμύρα. Η θαλάσσια υγρασία επιτίθεται συνεχώς στην τοιχοποιία και επιβάλλει διαρκείς αναστηλώσεις, σε σημείο που χρειάστηκε να τοποθετηθούν δίχτυα για προστασία από τις αποκολλήσεις. Είναι το τίμημα του να βρίσκεσαι εκατό μέτρα από τον Ατλαντικό.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος χάραξε τα πρώτα σχέδια του καθεδρικού ναού;
Ο αρχιτέκτονας Βισέντε Ασέρο, που ξεκίνησε το έργο το 1722 με ένα φιλόδοξο σχέδιο… και κατέληξε να το εγκαταλείψει. Πίσω του ήρθαν άλλοι μάστορες για πάνω από έναν αιώνα, και γι' αυτό ο καθεδρικός αλλάζει ρυθμό καθώς σηκώνεις το βλέμμα.
Είναι αλήθεια αυτό που λένε, ότι στην κρύπτη ακούγονται οι ψίθυροι;
Η κρύπτη, σκαμμένη σχεδόν στο ύψος της θάλασσας, έχει έναν πέτρινο θόλο τόσο καλά φτιαγμένο που ένας ψίθυρος κολλητά στον τοίχο ταξιδεύει ως την άλλη άκρη. Οι ξεναγοί το αποδεικνύουν επί τόπου· είναι ένα μικρό κόλπο ακουστικής που αφήνει όλο τον κόσμο με ανοιχτό το στόμα.
